Nhiều khâu trong hệ thống di trú Hoa Kỳ có bước phỏng vấn. Điều thường bị hiểu sai nhất về nó: đây không phải một bài kiểm tra kiến thức.
Phỏng vấn tồn tại vì có những thứ mà hồ sơ giấy không cho biết được, và nó kiểm tra chủ yếu một thứ: tính nhất quán.
Điều hồ sơ giấy không làm được
Hồ sơ giấy cho biết điều gì đã được khai và có tài liệu nào kèm theo.
Nó không cho biết người khai có hiểu điều mình khai không, và những điều ấy có khớp với đời sống thật của họ không.
Phỏng vấn lấp đúng khoảng ấy: nó đặt những câu hỏi mà một người sống thật trong hoàn cảnh đã khai sẽ trả lời tự nhiên.
Nên câu hỏi không nhằm vào việc nhớ chính xác chi tiết mà nhằm vào việc câu trả lời có khớp với bức tranh tổng thể không.
Vì sao tính nhất quán là trọng tâm
Vì một hoàn cảnh có thật thì nhất quán một cách tự nhiên, còn một hoàn cảnh được dựng lên thì phải được nhớ.
Điều đó có nghĩa là một câu trả lời "tôi không nhớ" về một chi tiết nhỏ thường không phải vấn đề.
Trong khi một câu trả lời trôi chảy nhưng mâu thuẫn với những gì đã khai lại là vấn đề.
Hiểu điều này giúp gỡ bỏ phần lớn sự lo lắng sai chỗ mà người ta mang tới buổi phỏng vấn.
Phỏng vấn ở các khâu khác nhau kiểm tra khác nhau
Ở khâu xét tư cách, phỏng vấn thường xoay quanh căn cứ của hồ sơ — mối quan hệ, hoặc điều kiện làm nền cho hồ sơ.
Ở khâu cấp phép, nó rộng hơn: nó đánh giá người xin trên những điều kiện chung áp cho mọi người muốn nhập cảnh.
Đây là lý do cùng một người có thể trải qua nhiều cuộc phỏng vấn với không khí rất khác nhau.
Và nó nhắc lại nguyên tắc chung của cả hệ thống: mỗi khâu có câu hỏi riêng của nó.
Điều nên chuẩn bị và điều không nên
Nên chuẩn bị bằng cách đọc lại toàn bộ những gì đã khai, để biết hồ sơ của mình đang nói gì.
Không nên chuẩn bị bằng cách học thuộc câu trả lời, vì điều đó tạo ra đúng cái vẻ thiếu tự nhiên mà phỏng vấn nhạy cảm nhất.
Nếu có điều gì trong hồ sơ cần giải thích, hãy chuẩn bị giải thích ấy trước — với sự hỗ trợ của luật sư — thay vì ứng biến tại chỗ.
Và nếu không hiểu một câu hỏi, đề nghị làm rõ là điều bình thường và hợp lý, tốt hơn nhiều so với đoán ý rồi trả lời lệch.
Vấn đề ngôn ngữ
Về nguyên tắc, hiểu đúng câu hỏi là điều kiện để trả lời đúng.
Các cơ quan có quy định riêng về việc dùng phiên dịch trong những hoàn cảnh nào, và quy định ấy khác nhau giữa các khâu.
Điều thực tế: đây là thứ cần biết trước ngày phỏng vấn chứ không phải phát hiện tại chỗ.
Cách hỏi về nó là hỏi cơ quan tổ chức buổi phỏng vấn, hoặc hỏi luật sư di trú độc lập.
Vì sao không phải hồ sơ nào cũng phải phỏng vấn
Một số hồ sơ được quyết định hoàn toàn trên giấy tờ, không qua phỏng vấn.
Về nguyên tắc, điều này phụ thuộc vào việc loại hồ sơ ấy có những câu hỏi mà chỉ gặp trực tiếp mới trả lời được hay không.
Ở những nhánh mà căn cứ hoàn toàn nằm trong tài liệu kiểm chứng được, việc gặp trực tiếp thêm ít giá trị.
Ở những nhánh mà căn cứ là một quan hệ hoặc một hoàn cảnh sống, thì ngược lại.
Việc một hồ sơ có phải phỏng vấn hay không cũng có thể thay đổi theo chính sách chung qua thời gian, nên đây không phải điều nên suy ra từ kinh nghiệm của người khác — hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư di trú độc lập cho trường hợp của mình.
Sau phỏng vấn
Kết quả không phải lúc nào cũng có ngay, và việc không có kết quả ngay thường không nói lên điều gì.
Trong nhiều trường hợp, buổi phỏng vấn chỉ là một phần của việc xét, và còn những bước khác phía sau.
Nếu có yêu cầu bổ sung phát sinh từ buổi phỏng vấn, nó tuân theo đúng cơ chế đã mô tả ở bài trước.
Quy định hiện hành về cách thức, địa điểm và yêu cầu của từng loại phỏng vấn do các cơ quan có thẩm quyền công bố, và việc chuẩn bị cho một buổi phỏng vấn cụ thể nên có luật sư di trú độc lập tham gia — nhất là khi hồ sơ có điểm cần giải thích.
Phỏng vấn kiểm tra điều gì?
Chủ yếu là tính nhất quán — câu trả lời có khớp với bức tranh mà hồ sơ đã trình bày và với đời sống thật hay không.
Không nhớ một chi tiết có sao không?
Thường không. Một hoàn cảnh có thật thì nhất quán tự nhiên; điều gây vấn đề là câu trả lời trôi chảy nhưng mâu thuẫn với những gì đã khai.
Có nên học thuộc câu trả lời không?
Không. Học thuộc tạo ra đúng cái vẻ thiếu tự nhiên mà phỏng vấn nhạy cảm nhất — nên đọc lại hồ sơ thay vì học thuộc.
Không có kết quả ngay sau phỏng vấn có phải điềm xấu không?
Thường không nói lên điều gì. Trong nhiều trường hợp buổi phỏng vấn chỉ là một phần của việc xét và còn những bước khác phía sau.