Diện gia đình là nhánh nhiều người Việt tiếp xúc nhất, và cũng là nhánh có nhiều hiểu lầm nhất. Bốn hiểu lầm dưới đây lặp lại nhiều nhất.
Điểm chung của cả bốn: mỗi cái đều xuất phát từ một đặc điểm thật của cấu trúc hệ thống, bị hiểu chệch đi một bước.
Hiểu lầm một: quan hệ càng gần thì càng nhanh
Trực giác này đúng một phần nhưng sai ở chỗ quan trọng.
Điều quyết định không phải mức độ thân thiết mà là nhóm quan hệ ấy có chịu giới hạn số lượng hay không.
Và trong nhóm có giới hạn, tư cách của người bảo lãnh cùng nguồn gốc của người được bảo lãnh cũng tham gia quyết định.
Nên có những cặp quan hệ mà cảm nhận thông thường xếp ngang nhau lại có trải nghiệm rất khác nhau trong hệ thống.
Hiểu lầm hai: đơn được chấp thuận là gần xong
Đây là hiểu lầm gây thất vọng nhiều nhất.
Việc đơn khởi đầu được chấp thuận chỉ xác lập rằng căn cứ của hồ sơ — mối quan hệ — là có thật.
Nó chưa trả lời câu hỏi người được bảo lãnh có đủ điều kiện thường trú không, và ở nhóm có hàng đợi thì còn chưa nói gì về thời điểm tới lượt.
Nguồn của hiểu lầm nằm ở chính từ "chấp thuận", vốn nghe như một kết luận cuối cùng trong khi nó là kết luận của một khâu.
Hiểu lầm ba: chuẩn bị hồ sơ kỹ hơn thì nhanh hơn
Hồ sơ chuẩn bị kỹ giúp tránh bị yêu cầu bổ sung, và tránh được yêu cầu bổ sung thì tiết kiệm được thời gian ở khâu xét.
Nhưng nó không tác động gì tới vị trí trong hàng đợi, vốn do thứ tự thời gian quyết định.
Với những hồ sơ mà phần lớn thời gian là thời gian xếp hàng, phần tiết kiệm được ở khâu xét là rất nhỏ so với tổng.
Điều đó không có nghĩa nên chuẩn bị qua loa — nó chỉ có nghĩa là lý do để chuẩn bị kỹ là tránh rủi ro, không phải rút ngắn thời gian.
Hiểu lầm bốn: kinh nghiệm của người quen áp dụng được
Đây là hiểu lầm nguy hiểm nhất vì nó nghe rất đáng tin.
Hai hồ sơ gia đình có thể khác nhau ở nhóm quan hệ, ở tư cách người bảo lãnh, ở đường hoàn tất, và ở lịch sử di trú của người được bảo lãnh.
Bốn biến ấy đủ để hai hồ sơ trông giống nhau từ bên ngoài lại đi qua hai hành trình hoàn toàn khác.
Và vì quy định có thay đổi theo thời gian, ngay cả kinh nghiệm của chính gia đình mình vài năm trước cũng cần kiểm lại.
Vì sao những hiểu lầm này bền đến vậy
Có một lý do chung khiến cả bốn hiểu lầm trên sống rất dai.
Hệ thống này được thiết kế cho hàng triệu hồ sơ, nên mọi thứ trong nó đều là quy tắc chung áp cho nhiều trường hợp.
Còn người tìm hiểu thì luôn tiếp cận nó từ một trường hợp duy nhất: trường hợp của chính mình hoặc của người thân.
Khoảng cách giữa một quy tắc chung và một hoàn cảnh cụ thể chính là chỗ hiểu lầm sinh ra, và nó được lấp bằng những câu chuyện nghe được từ người khác vì không có gì khác để lấp.
Cách duy nhất đóng khoảng cách ấy một cách đáng tin là để một người có chuyên môn xem toàn bộ hoàn cảnh cụ thể và nói quy tắc chung áp vào đó ra sao. Không tài liệu chung nào làm được việc ấy, kể cả trang này.
Cách tìm hiểu cho đỡ mất thời gian
Xác định nhóm quan hệ và tư cách người bảo lãnh trước — đó là hai biến quyết định nhiều nhất.
Rồi mới hỏi về thời gian, và hỏi đúng loại: thời gian xử lý hay tình trạng hàng đợi.
Rồi mới tới đường hoàn tất, vì nó chỉ đặt ra ở giai đoạn sau.
Và trước bất kỳ hành động nào có thể ảnh hưởng tới tư cách đang có hoặc tới hồ sơ đang chờ, hãy hỏi luật sư di trú độc lập.
Mọi điều kiện, biểu mẫu và tình trạng hiện hành đều do Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ cùng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố, và chúng là nguồn duy nhất cho các con số cụ thể mà trang này cố ý không nêu.
Quan hệ càng gần thì hồ sơ càng nhanh phải không?
Không hẳn. Điều quyết định là nhóm quan hệ ấy có chịu giới hạn số lượng hay không, cùng với tư cách người bảo lãnh và nguồn gốc người được bảo lãnh.
Đơn được chấp thuận nghĩa là sắp xong chưa?
Chưa. Nó chỉ xác lập rằng mối quan hệ làm căn cứ là có thật, chưa nói gì về điều kiện thường trú hay thời điểm tới lượt.
Chuẩn bị hồ sơ kỹ có rút ngắn thời gian không?
Chỉ ở khâu xét, bằng cách tránh bị yêu cầu bổ sung. Nó không tác động tới vị trí trong hàng đợi.
Nên bắt đầu tìm hiểu từ đâu?
Từ nhóm quan hệ và tư cách người bảo lãnh — hai biến quyết định nhiều nhất — rồi mới tới thời gian và đường hoàn tất.
